Suriye’de savaşın şiddetlenmesinden bu yana milyonlarca kişi ülkeden iltica etmek zorunda kaldı; savaştan kaçanların çoğu Türkiye, Lübnan ve Ürdün’e sığındı. Kamu alanlarını değiştiren bu hareketlilik ve sürgün iklimi, İstanbul gibi büyük kentlerde farklı karşılaşma ve etkileşim ihtimallerini beraberinde getirir. Dilek Winchester ve Atıf Akın tarafından bu bağlamda kurgulanan fanzin ve sergi projesi ‘Şam’da Kayısı’, André Breton’un “İnsan yoldaş bulmak için yayın yapar!” sözüne göndermeyle, sanatçı yayınları ve fanzinler aracılığıyla çok dilli bir üretim ve paylaşım ortamı yaratmayı hedefler. Şu sıralar SALT Galata’nın ev sahipliği yaptığı projenin katılımcıları, fanzin formatını kullanarak gerek kendi deneyimleri temelinde gerekse Cumhuriyet tarihi boyunca İstanbul’u merkeze alan göç dalgalarının etkileri üzerine öneriler sunar.

Fotoğraf: Mustafa Hazneci
Mevcut durumun olasılıklardan en iyisi olduğu anlamını taşıyan “Bundan iyisi, Şam’da kayısı” ifadesinden hareketle adlandırılan proje, Winchester’ın 2010-2011’de çıkardığı ‘Kayısı Kent A4’ fanzininden temel alır. Her bir sayısı, aralarında Akın’ın da bulunduğu sanatçıların katkısıyla oluşturulup tasarlanan fanzin, İstanbul’un dört bir yanında PVC kaplama ve fotokopi hizmeti veren seyyar tezgâhlarda çoğaltılarak dağıtılmıştı. Genellikle görmezden gelinen ve kayıt dışı ekonominin bir parçası olan bu işi yapanlar, çoğunlukla Doğu Anadolu’dan, özellikle de kayısısıyla meşhur Malatya’dan İstanbul’a göçmüş kişilerdir. ‘Şam’da Kayısı’ projesinde yayıncılık, kültürel ortaklıklar yoluyla temas kurmaya gayret eden bir sanat pratiği ve çeşitli toplulukların kazanmış olduğu, disiplinlerarası ortak bir bilgi birikimi olarak konumlanır.

‘Şam’da Kayısı’ sergisi, sanatçı, yazar ve entelektüeller tarafından Arapça, İngilizce ve Türkçe dillerinde yayıma hazırlanan, aynı adlı bir dizi fanzin ile bunlara eşlik eden çeşitli eser ve belgelerden oluşur. Bu projeyle SALT Galata’nın, İstanbul’da mülteci ve yerleşik olan kültür üreticilerinin bir araya geleceği bir sosyal mekân olarak işlev göstermesi amaçlanır. 15 sayılık fanzin, kamusal mekânlarda da dağıtılacaktır.

Şam’da Kayısı’nın katılımcıları: Atıf Akın, Nadia Al Nissa, Marwa Arsanios, Khaled Barakeh, Sezgin Boynik, Hera Büyüktaşçıyan, Ergin Çavuşoğlu, Angela Harutyunyan, Minna Henriksson, Armine Hovhannisyan, Marianna Hovhannisyan, Güven İncirlioğlu (The Pope), Banu Karaca, Pınar Öğrenci, Zeynep Öz, Aras Özgün, Dilek Winchester ve Fehras Publishing Practices.

SALT’ın işbirliğinde, apexart (New York) girişimiyle düzenlenen ‘Şam’da Kayısı’ 21 Şubat’a kadar SALT Galata’da görülebilir.

Fotoğraf: Mustafa Hazneci